اپل ممکن است بهزودی قیمت برخی محصولاتش را افزایش دهد. «تیم کوک» مدیرعامل اپل در گفتوگو با والاستریت ژورنال اعلام کرده که افزایش هزینه حافظه و تراشههای ذخیرهسازی باعث شده شرکت دیگر نتواند تمام این فشار هزینه را خودش جذب کند و ناچار است بخشی از آن را به مصرفکنندگان منتقل کند.
کوک در این مصاحبه گفته است: «متأسفانه افزایش قیمت اجتنابناپذیر است. ما تمام تلاشمان را کردهایم تا افزایشهای بزرگی که به ما تحمیل میشود را کاهش دهیم و مشتریان را از آن محافظت کنیم، اما شرایط به نقطهای رسیده که دیگر پایدار نیست.»
افزایش شدید هزینه حافظه؛ عامل اصلی فشار بر اپل
به گفته مدیرعامل اپل، مشکل اصلی از بازار حافظه و تراشههای ذخیرهسازی میآید. تقاضای بسیار زیاد شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی برای این قطعات باعث کمبود عرضه و افزایش قابلتوجه قیمت شده است.
کوک توضیح داد که در شرایطی که مصرفکنندگان همچنان دستگاههای جدید میخواهند، تولیدکنندگان حافظه نیز افزایش قیمت بزرگی را به سازندگان دستگاهها منتقل میکنند. این فشار بهویژه در مورد تراشههای حافظه DRAM شدیدتر است، هرچند تراشههای ذخیرهسازی نیز با مشکلات مشابهی مواجه شدهاند.
والاستریت ژورنال گزارش داده برای حفظ حاشیه سود فعلی، اپل احتمالاً باید قیمت دستگاههایش را «بهطور قابلتوجهی» افزایش دهد. شرکت تحقیقاتی TechInsights نیز برآورد کرده که برای حفظ همان سطح سود، قیمت آیفون 18 پرو ممکن است حدود ۲۷۰ دلار بیشتر از نسل فعلی باشد.
احتمال گرانتر شدن آیفونهای آینده
کوک مشخص نکرد که دقیقاً کدام محصولات با افزایش قیمت مواجه میشوند یا میزان افزایش چقدر خواهد بود. با این حال احتمال داده میشود مدلهای آینده آیفون، از جمله نسل بعدی گوشیهای حرفهای اپل، گرانتر از مدلهای فعلی مانند آیفون 17 پرو و آیفون 17 پرو مکس باشند.
گزارشها همچنین نشان میدهد که آیپدها و مکها هم ممکن است در آینده نزدیک افزایش قیمت را تجربه کنند. اپل پیش از این نیز در یک نمونه مشخص، با حذف مدل پایه Mac mini قیمت شروع این محصول را از ۵۹۹ دلار به ۷۹۹ دلار افزایش داده است. علاوه بر این، چند پیکربندی بالاتر Mac mini و Mac Studio نیز از سبد محصولات حذف شدهاند.
رقابت هوش مصنوعی و کمبود تراشه
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، رشد سریع تقاضا برای سختافزارهای مرتبط با هوش مصنوعی است. شرکتهای فعال در حوزه AI به حجم عظیمی از حافظه و ذخیرهسازی نیاز دارند و همین موضوع باعث شده ظرفیت تولید بسیاری از کارخانهها به سمت تراشههای مورد استفاده در سرورها هدایت شود.
در نتیجه، عرضه تراشههایی که برای دستگاههای مصرفی مانند گوشی، تبلت و لپتاپ استفاده میشوند عقبتر از تقاضا حرکت میکند. در همین زمان، اپل نیز برای پشتیبانی از قابلیتهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی در محصولاتش باید میزان حافظه دستگاهها را افزایش دهد.
کوک وضعیت فعلی بازار حافظه را با یک «سیل صدساله» مقایسه کرده و گفته در بیش از ۴۰ سال فعالیت حرفهای خود شرایط مشابهی در هیچ حوزهای ندیده است.
اپل چگونه میخواهد با مشکل مقابله کند؟
مدیرعامل اپل اشاره کرده که این شرکت قصد دارد از منابع مالی خود برای افزایش دسترسی به حافظه استفاده کند، اما جزئیاتی درباره نحوه انجام این کار ارائه نکرد. با این حال او تأکید کرد اپل برنامهای برای ساخت کارخانههای تولید حافظه یا ذخیرهسازی ندارد.
به گفته کوک، اپل تمرکز خود را روی حوزههایی میگذارد که در آنها تخصص دارد و قرار نیست تمام زنجیره تولید را خودش مدیریت کند.
در حال حاضر تولیدکنندگان بزرگی مانند Samsung، SK Hynix و Micron در حال افزایش ظرفیت تولید هستند، اما بخش بزرگی از این ظرفیت جدید احتمالاً به تراشههای سروری اختصاص پیدا میکند. همین مسئله میتواند کمبود تراشه برای دستگاههای مصرفی را در کوتاهمدت ادامهدار کند.
افزایش قیمت تنها محدود به اپل نیست
طبق گزارشها، اپل تنها شرکتی نیست که با چنین فشار هزینهای روبهرو شده است. شرکتهایی مانند سامسونگ، مایکروسافت، سونی و دل نیز در ماههای اخیر قیمت برخی محصولات خود را افزایش دادهاند.
در چنین شرایطی اگر اپل هم قیمت محصولاتش را بالا ببرد، احتمالاً بخشی از روند کلی بازار سختافزار خواهد بود. برای مقایسه وضعیت فعلی بازار هم میتوان به قیمت محصولات اپل و تغییرات آن در ماههای اخیر نگاه کرد.
تحلیل: چرا حافظه به گلوگاه بازار فناوری تبدیل شده است؟
بازار نیمهرساناها در سالهای اخیر بهشدت تحت تأثیر موج هوش مصنوعی قرار گرفته است. مدلهای بزرگ AI برای آموزش و اجرا به حجم عظیمی از حافظه نیاز دارند و همین موضوع باعث شده تولیدکنندگان تمرکز بیشتری روی تراشههای مورد استفاده در دیتاسنترها بگذارند.
در نتیجه شرکتهایی که محصولات مصرفی تولید میکنند، از جمله اپل، با هزینههای بالاتری برای تأمین حافظه روبهرو شدهاند. از طرف دیگر، اضافه شدن قابلیتهای هوش مصنوعی در دستگاههای شخصی نیز باعث افزایش نیاز به RAM و فضای ذخیرهسازی در خود این دستگاهها شده است.
این موضوع چه معنایی برای کاربران ایرانی دارد؟
بازار ایران معمولاً تغییرات قیمت جهانی محصولات اپل را با فاصله زمانی کوتاهی منعکس میکند. اگر نسلهای آینده آیفون، آیپد یا مک با قیمت پایه بالاتری عرضه شوند، احتمالاً این افزایش در بازار داخلی هم محسوس خواهد بود.
البته در ایران عوامل دیگری مانند نرخ ارز و هزینه واردات نیز نقش مهمی در قیمت نهایی دارند. بنابراین میزان دقیق تأثیر این افزایش جهانی بر بازار داخلی به مجموعهای از عوامل بستگی خواهد داشت.
