شرکت سوئیسی Proton که بیشتر بهخاطر سرویسهای متمرکز بر حریم خصوصی مانند Proton Mail شناخته میشود، نسخه 2.0 دستیار هوش مصنوعی خود با نام Lumo را معرفی کرده است. این بهروزرسانی بزرگ مجموعهای از قابلیتهای تازه از جمله تولید تصویر، حافظه کاربر و جستجوی وب پیشرفتهتر را به چتبات اضافه میکند؛ در حالی که همچنان بر اصول اصلی Proton یعنی عدم ثبت لاگ، عدم اشتراکگذاری دادهها و رمزگذاری «zero‑access» تأکید دارد.
معماری جدید و دو حالت پاسخگویی
به گفته Proton، Lumo 2.0 بر پایه یک معماری کاملاً جدید بازسازی شده است. این تغییر زیرساختی بزرگترین جهش قابلیتهای این دستیار از زمان معرفی آن محسوب میشود.
در نسخه جدید دو حالت پاسخگویی در اختیار کاربران قرار گرفته است:
- Fast که تمرکز آن روی سرعت پاسخ است.
- Thinking که برای مسائل پیچیدهتر و استدلال چندمرحلهای بهینه شده است.
پروتون میگوید Lumo 2 در پاسخ به پرسشهای روزمره تا 76 درصد سریعتر از نسخه 1.4 عمل میکند. این بهبود سرعت بخشی از هدف شرکت برای تبدیل Lumo به ابزاری کاربردیتر برای استفادههای روزمره است.
قابلیتهای چندرسانهای: تولید و تحلیل تصویر

یکی از مهمترین تغییرات Lumo 2 اضافه شدن قابلیتهای چندرسانهای است. کاربران حالا میتوانند در همان گفتوگو با چتبات، تصویر تولید کنند یا تصاویر موجود را تحلیل و ویرایش کنند.
این قابلیتها شامل چند سناریوی مختلف میشود:
- آپلود تصویر برای تحلیل یا توضیح محتوای آن
- ساخت تصویر از طریق یک توضیح متنی یا حتی یک طرح اولیه ساده
- ویرایش تصاویر موجود در همان گفتوگو
در عمل، Lumo میتواند از یک دستیار متنی ساده به ابزاری چندمنظوره برای کارهای خلاقانه یا بررسی محتوای تصویری تبدیل شود.
جستجوی وب قویتر و حافظه شخصی
پروتون همچنین میگوید جستجوی وب در Lumo 2.0 نسبت به نسخه 1.4 «بهمراتب قویتر» شده است. این بهبود باعث میشود پاسخها در موضوعاتی که نیاز به اطلاعات آنلاین دارند دقیقتر و بهروزتر باشند.
ویژگی مهم دیگر، اضافه شدن سیستم حافظه است. با این قابلیت، Lumo میتواند ترجیحات کاربر، سبک کاری او و زمینه گفتگوهای قبلی را به خاطر بسپارد. علاوه بر این، پنجره زمینه (context window) نیز اکنون دو برابر بزرگتر شده تا مدل بتواند اطلاعات بیشتری از مکالمه را در نظر بگیرد.
Custom Lumos؛ ساخت دستیارهای تخصصی
در نسخه جدید قابلیتی با نام Custom Lumos نیز معرفی شده است. این ویژگی امکان ساخت دستیارهای هدفمند برای کارهای خاص را فراهم میکند.
برای مثال، کاربر میتواند یک دستیار تحقیقاتی بسازد که پاسخها را دقیقاً مطابق ساختاری که نیاز دارد مرتب کند. چنین رویکردی Lumo را از یک چتبات عمومی به مجموعهای از دستیارهای تخصصی قابل شخصیسازی تبدیل میکند.
نحوه دسترسی و نسخههای پولی
Lumo بهصورت رایگان در آدرس lumo.proton.me در دسترس است و برای استفاده از آن حتی نیازی به حساب Proton هم وجود ندارد. با این حال اگر کاربر حساب Proton داشته باشد، تاریخچه گفتگوهای او با استفاده از رمزگذاری «zero‑access» در تمام دستگاهها ذخیره میشود.
علاوه بر نسخه تحت وب، اپلیکیشنهای موبایل Lumo برای iPhone و Android نیز عرضه شدهاند.
برای کاربران حرفهای، اشتراک Lumo Plus امکانات بیشتری ارائه میدهد؛ از جمله:
- گفتگوهای نامحدود
- قابلیت Projects
- تولید تصویر پیشرفتهتر
- دسترسی اولویتدار به سریعترین مدلها
قیمت این طرح 12.99 دلار در ماه اعلام شده است. همچنین طرح Lumo Professional برای تیمها با قیمت 14.99 دلار برای هر کاربر در ماه ارائه میشود که تمرکز آن بر همکاری امن میان اعضای تیم است. Proton اعلام کرده در حال حاضر برای هر دو طرح تخفیفهایی در دسترس قرار دارد.
تحلیل: تمرکز Proton بر هوش مصنوعی با حفظ حریم خصوصی
در بازار فعلی چتباتها، بسیاری از سرویسها برای بهبود مدلهای خود به جمعآوری حجم زیادی از دادههای کاربران تکیه دارند. Proton تلاش میکند مسیر متفاوتی را دنبال کند و همان رویکرد حریم خصوصیمحور سرویسهای ایمیل و فضای ابری خود را به حوزه هوش مصنوعی بیاورد.
تأکید مداوم بر عدم ثبت لاگ، عدم اشتراک داده و استفاده از رمزگذاری zero‑access نشان میدهد این شرکت قصد دارد کاربرانی را هدف قرار دهد که نسبت به امنیت دادهها حساستر هستند. اضافه شدن قابلیتهایی مانند حافظه شخصی و تولید تصویر نیز تلاشی است برای نزدیک کردن Lumo به تواناییهایی که کاربران در دیگر دستیارهای هوش مصنوعی دیدهاند.
تأثیر احتمالی برای کاربران ایرانی
برای کاربران ایرانی که اغلب به سرویسهای بینالمللی هوش مصنوعی دسترسی محدودی دارند، ابزارهایی که بدون نیاز به حساب کاربری قابل استفاده هستند میتوانند گزینه سادهتری برای آزمایش باشند. امکان استفاده از Lumo از طریق وب و همچنین اپلیکیشن موبایل باعث میشود دسترسی به آن نسبتاً آسان باشد.
با این حال مانند بسیاری از سرویسهای آنلاین، کیفیت تجربه کاربری ممکن است به عواملی مانند سرعت اینترنت، دسترسی منطقهای یا محدودیتهای احتمالی بستگی داشته باشد.
